SMA nedir, belirtileri nelerdir, tedavisi var mı?

Son zamanlarda Türkiye'de de sık görülmeye başlayan SMA hastalığı çocuklukta kendini gösteriyor. Sağlık Bakanı Koca, SMA hastalarıyla ilgili yeni bir düzenleme yaptıklarını belirterek uzan süredir beklenen müjdeyi verdi. Peki SMA nedir, belirtileri nelerdir, tedavisi var mıdır?

SMA nedir, belirtileri nelerdir, tedavisi var mı?
08 Mayıs 2019 Çarşamba 14:50

Uzmanlar, SMA hastalığının belirtilerinin çocuklukta belli olmaya başladığını belirtti. Peki, sık rastlanan genetik rahatsızlıklardan biri olan SMA hastalığı nasıl tedavi edilir? Tedavi süreci nasıl olur?

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, SMA hastaları için son dakika müjdesini verdi. Bakan Koca, “SMA hastalığı tip 2 ve tip 3 için de bireysel hasta başvurularını işleme aldık, ilaç temini için süreci başlattık." dedi.

SMA Türkiye'de bilinen adıyla Gevşek Bebek Sendromu, hareket sinir hücrelerinden (motor nöronlardan) kaynaklı nöro-müsküler bir hastalık. 3 evrede görülen SMA hastalığının en tehlikelisi SMA Tip 1 denilen evre. SMA Tip 1 hastalığının belirtileri çocukluk yaşlarından itibaren gözle görülebiliyor. Bu belirtiler içerisinde yutkunma ve solunum zorluğu, desteksiz oturamama gibi sorunlar görülüyor. Spinal Müsküler Atrofi (SMA), Tip 1, Tip 2, Tip 3 ve Tip 4 olmak üzere dört evreli bir hastalık. Tedavi edilmediğinde ölümcül sonuçları olan bu hastalık, kuvvette azalma, yutkunma ve çiğneme bozukluğu, solunum güçlüğü gibi belirtilerle kendisini gösteriyor. Hastalığın ilaçla tedavisi mümkün ancak Türkiye’de sadece Tip 1 SMA hastalarının kullandığı ilaç geri ödeme kapsamında yer alıyor.

SMA NEDİR?

Hareket sinir hücrelerinden kaynaklı olan SMA hastalığı 3 evrede görülmektedir. Tam 3 evrede görülebilen SMA hastalığının en tehlikeli evresi SMA Tip1 denilen evre oluyor. Bu hastalık evresi çocukluk yaşlarında gözle görülebilir bir evredir. Bu belirtilere örnek olarak solunum ve yutkunma zorluğu ya da desteksiz oturamama gibi belirtiler gösterilebiliyor.

TÜRKYİYE SMA HASTALIĞI SIK GÖRÜLMEYE BAŞLANDI

SMA hastalığı genel olarak Batı’da sık görülen bir rahatsızlık olarak görünüyor. Fakat son zamanlarda SMA hastalığı Türkiye’de de sık görülmeye başladı. SMA hastalığı sadece çocuklarda değil yetişkinlerde de görülebiliyor. 

HASTALIĞIN TEDAVİ AŞAMASI

SMA hastalığının belirli bir tedavi aşaması bulunmuyor. Hastalıkta ilk olarak hastanın yaşam kalitesini arttırması amaçlanıyor. SMA Hastalığının kesin bir tedavisinin bulunması için şu anda sürdürülen 2 tür çalışma olduğu biliniyor. Bu çalışmalardan biri genetik terapi. Genetik terapi ile SMA rahatsızlığının nedenleri ortadan kaldırılmaya çalışılıyor. Diğer tedavi yöntemi ise hücresel değiştirme terapisi. Bu terapi ile de ölü hücreler veya ölmeye başlayan hücreler yenileriyle değiştirilmeye çalışılıyor. 

AKRABA EVLİLİĞİ UYARISI

Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı Başkanı ve Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Başkanı Prof. Dr. Haydar Bağış, tıbbi genetik polikliniğine SMA hastası olan birçok ailenin başvurduğunu ve bunlara genetik analiz yaptıklarını kaydetti. SMA Hastalarının tedavisinde kullanılan ilacın dozunun 125 bin dolar olduğuna işaret eden Genetik Uzmanı Prof. Dr. Haydar Bağış, SMA’nın genetik bir hastalık olduğunu ve bu ölümcül kas erime hastalığını engellemenin yollarından birinin ise akraba evliliklerinden uzak durmak olduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Haydar Bağış, “Aile içinde ve yakın akrabalarında bu tür SMA hastası bebek ve çocuklar varsa mutlaka genetik test yaptırmaları gerekir. Bu gibi aileler kontrollü çocuk sahibi olabilirler. Bunun için SMA hastalığını taşımayan embriyoların genetik analizi yapıldıktan sonra annelere transferinin yapılması gerekir. Spinal musküler Atrofi (SMA) ilerleyici kas güçsüzlüğü ve felçle sonuçlanan motor nöronların kaybı ile karakterize ciddi bir nöromüsküler kas hastalığıdır. SMA, motor nöronların hayatta kalması için gerekli olan bir protein olan SMN’yi kodlayan SMN1 genindeki genetik bir kusurdan kaynaklanır. SMA insidansı yaklaşık 10 bin canlı doğumda biridir. En öldürücü tipi SMA1 olup bebeklik çağında hastayı tutar. Kalıtım otozomal resesif geçişlidir. SMA’lıların yaklaşık yüzde 95’inde SMN1 gen defekti vardır. SMA, bebek ölümlerinin önde gelen genetik hastalıklarından biridir. Çoğu SMA vakası, SMN (motor nöronların sağkalımı) adı verilen özel bir proteinin eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Motor nöronların çalışması için bu proteine ihtiyaç duyar. Bu proteini kodlayan genin adı SMN1’dir. Mutasyona uğramış veya eksik SMN1 mutant geni homozigot olarak taşıyan bireyler SMN proteinini üretemez ve böylelikle motor nöronlar ölür ve SMA’ya hastalığına yol açar. SMA tip I-IV olmak üzere 4 tipi vardır. Eğer bir çocuk sadece bir ebeveynden mutasyona uğramış SMN1 genini alırsa, çocuk bir SMA taşıyıcısı olacaktır. Bu, muhtemelen çocuğun SMA belirtisi göstermeyeceği, ancak daha sonra kendi çocuğuna aktarabileceği anlamına gelir. İki SMA taşıyıcısı birey evlenirse, yüzde 25 sağlam çocuk, yüzde 50 SMA taşıyıcısı ve yüzde 25 SMA hastası çocuk sahibi olabilirler. SMA taşıyıcısı olmak nispeten yaygındır” dedi.

Bağış açıklamasının devamında, “Akraba evlilikleri ileri kuşaklarda hastalık oluşma riskini artırır. İki taşıyıcı anne babanın her birinin otozomal resessif kalıtsal SMA formlarından etkileneceği yüzde 25’lik bir risk vardır. Genetik test prenatal olarak SMN gen delesyonlarını (prenatal genetik teşhisi) aramak için amniyosentez ve koryonik villus örneklemesi ile yapılabilir. Ebeveynler daha sonra etkilenmiş bir cenini iptal etme kararı alabilir. Embriyonun implantasyon öncesi genetik test, ailelerin bir önceki SMA hastalığından etkilenmiş çocukları olması durumunda da yapılabilir. Embriyoların, SMA’dan etkilenip etkilenmediklerini anlamak için test edilir ve SMN1 mutant olmayan embriyolar uterusa transfer edilebilir. Transfer sonrası gebelerde prenatal test ile fötüsün mutant SMN1 genini taşıyıp taşımadığı kontrol edilir.


İlgili Galeriler

Şimdi yorum yapabilirsiniz

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×