Medine Sözleşmesi Maddeleri 47 madde tam liste

İslam Peygamberi Hz. Muhammed S.A.V'in Medine'ye hicretinden sonra buradaki kronik sorunlara bulduğu çözümden sonra yapılan anlaşmanın adıddır Medine Sözleşmesi. İşte Medine Sözleşmesi'nin 47 maddesinin tamamı ve tam metni:

Google Haberlere Abone ol

Medine Sözleşmesi İslam dininin yeri yüzüne adalet, barış ve kardeşlik getirdiğinin en büyük tarihi begelerinden biri olarak önümüzde durmaktadır. Mekke'de dünyaya gelen ve İslam dininin burada tebliğ etmeye başlayan Hz. Muhammed S.A.V. yaşanan baskılar ve zulüm sonrasında Müslüman kardeşleriyle birlikte hicret etme kararı almıştı. Alınan karar doğrultusunda Medine daha doğrusu o zamanki adıyla Yesrib şehrine hicret edildi. 

Efendimizin hicret ettiği bu şehir henüz yeni yeni çoğalmaya başlayan Müslümanlar, Müşrikler ve Yahudiler'den oluşuyordu. Şehrin çoğunluğu Arap Müşrikler ile Yahudiler'den oluşuyordu. Ancak burada on yıllardır devam eden bir kargaşa ve savaş hali söz konusuydu. Müşrikler ile Yahudiler ve bu iki grubun ayrıca kendi aralarında uzun kan davalarıyla süren anlaşmazlıkları vardı. 

Peygamber efendimiz Yesrib şehrindeki bu anlaşmazlıkları bugün Medine Sözleşmesi olarak tarihin en önemli belgelerinden biri olarak karşımıza çıkan toplum sözleşmesini ortaya çıkardı. Sözleşme hem Medine'de yaşayanlar hem de Müslümanlar arasında yapılan bir toplumsal sözleşmeydi. Öncelikle Mekke'den gelen Muhacirler ile Medine'deki Müslümanlar olan Ensar arasında bir sözleşme yapıldı.

Bu sözleşmeyle; 45 Ensar ile 45 Muhaciri kardeş yaptı, 90 kişi buna katıldı. Bu sayı daha sonra 186’ya çıktı. Her Ensar bir kardeşini yanına alıyor, zirai ve ticari hayata ortak ediyor, hatta malını mülkünü miras kılıyor. Kadınlar hariç her şey ortaktır.

İkinci yaptığı iş Efendimizin, Medine’nin sınırlarını belirlemektir. Medine sınırlarını belirlemesi oldu, Yesrip yerine Medine ismini koydu. Medine bir mahkemenin alanındaki yerleşim yeri demektir. Diğer yaptığı bir iş Medine’nin merkezini tespit etmesi oldu.

Üçüncü yaptığı iş nüfus sayımı yaptırmasıydı. Medine’nin nüfusu o zaman 10 bin kişiydi. Müşrik Araplar 4 bin 500, Yahudiler 4 bin, Müslümanlar ise bin 500 kişi olarak tespit edildi. Medine çatışma ortamında olanlar ortak bir ittifakla birleşemiyorlardı.

Sözleşmenin ortaya çıkışı şöyle oldu: Önce müzakere yapıldı. Önce Enes bin Malik’in evinde Müslüman grupları topladı. İlk 23 madde Müslüman ve Müslümanlarla ilgili. Yahudilerle iki toplantı yaptı.

24. ve 47. maddeleri ise Müslümanlarla Yahudiler ve müşrikler arasındadır. Efendimiz böylelikle yazılı bir anlaşma bir anayasa yapmış oldu.

İşte Medine Sözleşmesi maddeleri tamamı yani 47 maddenin tam metni:

Bismillâhirrahmânirrahîm.

1. Bu vesika, Peygamber Muhammed tarafından Kureyşli ve Yesribli müminler ve bunlara tâbi olanlarla sonradan onlara katılmış olanlar ve onlarla beraber cihad edenler için düzenlenmiştir.

2. Vesikayı imzalayanlar diğer insanlardan ayrı bir ümmet teşkil eder.

3. Kureyşli muhacirler kan diyetlerini ödemeye katılacaklar ve savaş esirlerinin fidyesini müminler arasındaki mâkul esaslara ve adalete göre ödeyeceklerdir.

4. Avfoğulları daha önce olduğu gibi kan diyetini ödemeye iştirak edecek ve müslümanların teşkil ettiği her zümre savaş esirlerinin fidyesini müminler arasında adalet prensibine göre verecektir.

5. Hârisoğulları daha önce olduğu gibi kan diyetini ödeyecek ve her zümre savaş esirlerinin fidyesini müminler arasında adalet çerçevesinde verecektir.

6. Sâideoğulları, daha önceki yaptıkları gibi kan diyetini ödeyecek ve her zümre savaş esirlerinin fidyesini müminler arasındaki adalete göre verecektir.

7. Cüşemoğulları, evvelce uygulandığı gibi kan diyetini ödeyecek ve her zümre savaş esirlerinin fidyesini müminler arasındaki adalet prensibine göre verecektir.

8. Neccâroğulları eskisi gibi kan diyetini ödeyecek ve her zümre, savaş esirlerinin fidyesini müminler arasında uygulanan mâkul esaslara ve adalet prensibine göre verecektir.

9. Benî Amr b. Avf, daha önce olduğu gibi kan diyetini ödeyecek ve her zümre savaş esirlerinin fidyesini müminler arasında kabul edilen esaslar ve adalet çerçevesinde verecektir.

10. Nebîtoğulları daha önce yaptıkları gibi kan diyetini ödeyecek ve her zümre savaş esirlerinin fidyesini mâkul esaslar ve adalet çerçevesinde verecektir.

11. Evsoğulları eskiden olduğu gibi kan diyetini ödeyecek ve her zümre savaş esirlerinin fidyesini mâkul esaslara ve adalete göre verecektir.

12. Madde:

- a. Müminler, kendi aralarında ağır malî sorumluluklar altında bulunan hiç kimseyi bu halde bırakmayacak, fidyesini veya kan diyeti gibi borçlarını mâkul esaslara göre ödeyecektir.

- b. Hiçbir mümin diğer müminin mevlâsı ile ondan habersiz bir anlaşma yapamayacaktır.

13. Takvâ sahibi müminler saldırganlara, haksız bir fiil tasarlayanlara ve cürüm işleyenlere, bir hakka tecavüz edenlere, müminler arasında karışıklık çıkarmak isteyen kimselere karşı olacak ve bunlardan biri kendilerinden bir kişinin evlâdı bile olsa hepsinin elleri onun aleyhine kalkacaktır.

14. Hiçbir mümin kâfir için bir mümini öldüremez ve mümin aleyhine kâfire yardım edemez.

15. Allah’ın zimmeti, himaye ve teminatı tektir, dolayısıyla müminlerden -yetki bakımından- en aşağı derecede olan birinin kabul ettiği himaye onların hepsini bağlar, zira müminler birbirinin kardeşidir.

16. Yahudilerden bize tâbi olanlar, zulme uğramadan ve onların düşmanlarıyla yardımlaşmadan yardımımıza hak kazanacaktır.

17. Müminler arasında geçerli olan barış tektir. Hiçbir mümin Allah yolunda girilen bir savaşta diğer müminleri hariç tutarak bir anlaşma imzalayamaz; anlaşma ancak müminler arasında eşitlik ve adalet çerçevesinde yapılacaktır.

18. Savaşa katılan bütün askerî birlikler nöbetleşe görev yapacaktır.

19. Müminler birbirinin Allah yolunda akan kanlarının intikamını birlikte alacaktır.

20. Madde:

- a. Takvâ sahibi müminler en iyi ve en doğru yol üzerinde bulunurlar.

- b. Hiçbir müşrik bir Kureyşli’nin malını ve canını himayesi altına alamaz ve hiçbir müminin Kureyşliler’e müdahalesine engel olamaz.

21. Bir kimsenin bir müminin ölümüne yol açtığı kesin delillerle sabit olur ve maktulün velisi diyete razı olmazsa o kimse kısas hükümlerine tâbi olur; bu takdirde bütün müminler öldürene karşı tavır alır. Bunlara sadece bu hükmün uygulanması için hareket etmek helâl olur.

22. Bu yazının içeriğini kabul eden, Allah’a ve âhiret gününe inanan bir müminin bir kātile yardım etmesi ve ona sığınacak yer bulması helâl değildir; kātile yardım eden veya sığınacak yer gösteren kimse kıyamet günü Allah’ın lânet ve gazabına uğrayacaktır ve artık kendisinden ne bir para ne de bir tâviz kabul edilecektir.

23. Üzerinde ihtilâfa düşülen konular Allah’a ve resulü Muhammed’e arzedilecektir.

24. Yahudiler müminler gibi savaş devam ettiği müddetçe savaş masraflarını kendileri karşılayacaktır.

25. Madde: 

- a. Avfoğulları yahudileri müminlerle birlikte bir ümmet teşkil eder. Yahudilerin dinleri kendilerine, müminlerin dinleri de kendilerinedir. Buna mevlâları da dahildir.

- b. Haksızlık yapan veya suç işleyen kimse yalnız kendine ve aile fertlerine zarar vermiş olacaktır.

26. Benî Neccâr yahudileri Avfoğulları yahudileriyle aynı haklara sahiptir.

27. Benî Hâris yahudileri Avfoğulları yahudileriyle aynı haklara sahip olacaktır.

28. Benî Sâide yahudileri Avfoğulları yahudileriyle aynı haklara sahiptir.

29. Benî Cüşem yahudileri Avfoğulları yahudileriyle aynı haklara sahip olacaktır.

30. Benî Evs yahudileri Avfoğulları yahudileriyle aynı haklara sahiptir.

31. Benî Sa‘lebe yahudileri de Avfoğulları yahudileriyle aynı haklara sahiptir. Haksız bir fiil işleyen kimse sadece kendine ve aile fertlerine zarar vermiş olacaktır.

32. Cefne kabilesi Sa‘lebe’nin bir koludur, dolayısıyla onlar gibi mülâhaza edilecektir.

33. Benî Şetîbe yahudileri de Avfoğulları yahudileriyle aynı haklara sahip olacaktır. Şüphesiz iyilik, günah ve kötülükten farklıdır.

34. Sa‘lebe’nin mevlâları bizzat Sa‘lebîler gibi kabul edilecektir.

35. Yahudilere sığınmış olan kimseler bizzat yahudiler gibi kabul edilecektir.

36. Madde:

- a. Yahudilerden hiçbir kimse Hz. Muhammed’in izni olmadan -müslümanlarla birlikte savaşa- katılamayacaktır.

- b. Bir yaralamanın intikamını almak yasak edilmeyecektir. Bir adam öldüren kimse yalnız kendini ve aile bireylerini sorumluluk altına sokmuş olur. Bu sorumluluktan kaçmak haksızlıktır. Allah bu kurallara riayet edenlerle beraberdir.

37. Madde:

- a. -Medine’ye yönelik bir saldırı olması halinde- yahudiler ve müslümanlar kendi savaş masraflarını kendileri karşılayacak, bu sahîfede gösterilen kimselere savaş açanlara karşı yardımlaşacaktır. Onların arasında kötülük değil iyi niyet ve samimiyet hâkim olacaktır. Bu vesikadaki bütün kurallara muhakkak riayet edilecektir.

- b. Hiçbir kimse müttefiklerine karşı suç işleyemez; mazluma muhakkak yardım edilecektir.

38. Yahudiler müslümanların yanında savaştıkları müddetçe harcamalara katılacaklardır.

39. Yesrib vadisi bu sahîfede adı geçenler için mukaddes bir yerdir.

40. Himaye altındaki kimse bizzat himaye eden gibidir; ne zulmedilir ne de kendisi zulüm işleyebilir.

41. Himaye hakkına sahip kimselerin izni olmadıkça kimseye himaye hakkı verilemez.

42. Bu yazıda adı geçen kimseler arasında meydana gelmesinden endişe edilen anlaşmazlık ve öldürme vak‘alarının Allah’a ve resulü Muhammed’e arzedilmesi gerekir. Allah bu sahîfeye en iyi riayet edenlerle beraberdir.

43. Kureyşliler ve onlara yardım edecek olanlar himaye altına alınmayacaktır.

44. Bu vesikada zikredilen kişiler Yesrib’e saldıracak olanlara karşı yardımlaşacaktır.

45. Madde:

- a. Eğer yahudiler, müslümanlar tarafından barış antlaşması yapmaya veya barış antlaşmasına katılmaya davet olunursa bunu kabul edip anlaşmaya iştirak edeceklerdir. Eğer yahudiler müslümanlara aynı şeyleri teklif edecek olursa müminler de aynı sorumlulukları yerine getireceklerdir. Din uğruna yapılacak savaşlar bu hükümlere tâbi değildir.

- b. Medine’deki her zümre şehrin savunmasında kendine ait bölgeden sorumludur.

46. Bu sahîfede adı geçenler için konulan şartlar hem Evs yahudilerine hem de onların mevlâlarına sahîfede adı geçen kimseler tarafından tâvizsiz bir şekilde uygulanır. Kurallara mutlaka uyulacak ve asla aykırı hareket edilmeyecektir. Haksız kazanç sağlayanlar sadece kendilerine zarar vermiş olurlar. Allah bu sahîfede gösterilen maddelere en doğru ve en mükemmel şekilde riayet edenlerle beraberdir.

47. Bu vesika haksız bir icraatta bulunan veya suç işleyenlere ayrıcalık sağlamaz yahut cezalandırılmasına engel olmaz. Savaş için yola çıkanlar da Medine’de kalanlar da emniyet içinde olacaktır; haksız bir fiil ve suç işlenmesi hali müstesnadır. İyilik yapanlar ve sorumluluğunun bilincinde olanlar Allah ve resulünün himayesi altındadır

(İbn Hişâm, II, 501-504; Hamîdullah, İslâm Anayasa Hukuku, s. 96-102).

Kaynak: TDV Ansiklopedisi 

Yorumlar