Tarihte bugün ne oldu? Tarihte 13 Ekim günü olayları

Tarihte bugün ya da tarihte 13 Ekim günü meydana gelen olaylar arasında Doğu sınırının kesinleşmesi, Ankara'nın başkent ilan edilmesi, Ömer Nasuhi Bilmen'in vefatı gibi olaylar yer alıyor.

Google Haberlere Abone ol

Tarihte bugün veya tarihte 13 Ekim günü meydana gelen olaylar arasında en ilgi çekeni Uruguay'da düşen uçaktan kurtulan 16 kişinin hayatta kalmak için arkadaşlarını yediklerini açıklamalarıydı. Bu olay dünya tarihine en ilginç olaylardan biri olarak geçmiş, hakkında kitaplar ve filmler yazılmıştı. 

İşte tarihte bugün meydana gelen olaylardan bazıları:

Deli Petro Osmanlılar Karşısında İlk Yenilgisini Aldı (1695)

Çar I.Petro çok kalabalık bir orduyla Azak kalesini kuşattı. Kuşatmada başarısız olan Rus Çarı I.Petro ağır kayıplar üzerine 13 Ekim 1695'te geri çekildi. Ancak bir yıl sonra tekrar geldi ve kaleyi teslim aldı. O tarihe kadar Karadeniz Osmanlı devletinin bir iç denizi idi. On beş yıl sonra Azak geri alındı ama Ruslar Karadeniz'e ulaşma hedefinden asla vazgeçmediler.

Doğu Sınırı Kesinleşti (1921)

Sakarya zaferinden bir süre sonra SSCB'ye bağlı Kafkas Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan ile TBMM(Kazım Karabekir başkanlığında bir heyet) arasında 13 Ekim 1913'te Kars Antlaşması imzalandı. Böylece doğu sınırı kesinleşmiş oldu. Artık buradaki kuvvetler batı cephesine kaydırılabilirdi.

Yeni Türk Devletinin Başkenti Ankara Oldu (1923)

İsmet Paşa'nın, "Türkiye Devleti'nin başkenti Ankara'dır." şeklindeki bir maddelik kanun teklifi TBMM tarafından 13 Ekim 1923 kabul edildi. Böylece Ankara yeni Türk devletinin başkenti oldu.

Balkan Devletleri Ültimatom Verdiler (1912)

Balkan Devletleri 13 Ekim 1912'de Osmanlı Devletine Ültimatom vererek 1878 berlin Antlaşması doğrultusunda hazırlanan 1880 Balkan reformlarının uygulanmasını ve seferberlik kararını kaldırmasını istediler.

Taraf Değiştiren İtalya Almanya'ya Savaş İlan Etti (1943)

Müttefiklerin İtalya'yı ele geçirmesi üzerine Mussolini iktidardan düşürüldü ve Faşişt Parti kapatıldı. Yeni yönetim müttefikler ile bir mütareke yaparak 13 Ekim 1943'te Almanya'ya savaş ilan etti.

Mısır Hükümetine Nota Verildi (1951)

İngiltere Mısır'dan tamamen çekilmek istemiyor hatta özellikle Süveyş kanalında kalmak istiyordu. 13 Ekim 1913'te ABD, İngiltere, Fransa ve Türkiye Mısır'a ortak bir nota vererek oluşturulacak Ortadoğu komutanlığı denen bir askeri ittifak ile Süveyş kanalı bölgesinin korunmasını istediler. Türkiye'nin bu konuda işbirliği nedeni NATO'ya girme çabasından kaynaklanıyordu.

Ömer Nasuhi Bilmen vefat Etti (1971)

Türkiye Cumhuriyeti'nin eski Diyanet İşleri Başkanlarından Ömer Nasuhi Bilmen vefat etti.

Arkadaşlarını Yiyerek Hayatta Kaldılar (1972)

Uruguay Hava Kuvvetlerine ait bir uçak 13 Ekim 1972 günü And dağlarında düştü. Kazadan sonra on altı kişi olağanüstü bir çaba ile iki ay sağ kalmayı başardılar ve kurtuldular. Kazazedelerin yaşadıkları en kötü anılardan birisi hayatta kalmak için arkadaşlarını yemek zorunda kalmış olmalarıydı. Bu olay üzerine bir çok kitap yazılmış ve filmler çekilmiştir.

TARİHTE 13 EKİM GÜNÜNDE MEYDANA GELEN DİĞER OLAYLAR

1492 - Kristof Kolomb, Bahamalar'da Yerlilerce Guanahani olarak adlandırılan, San Salvador ismini verdiği adaya ayak bastı.

1773 - Fransız astronom Charles Messier, Girdap gökadası'nı keşfetti.

1792 - Amerika Birleşik Devletleri'nde Beyaz Saray olarak bilinen binanın temeli atıldı.

1827 - 658 yılından beri Müslüman egemenliğinde olan Erivan, Ruslar tarafından ele geçirildi.

1843 - Bilinen en eski Yahudi yardımlaşma örgütü B'nai B'rith (İttifak Evlatları) New York'ta kuruldu.

1845 - Teksas'ta yapılan referandumda ABD'ye katılma kararı alındı.

1884 - Greenwich Gözlemevi'nden geçen meridyen, 0 derece ve uluslararası zaman kuşakları için başlangıç noktası olarak kabul edildi.

1886 - Amerikalı eczacı Pemberton, Coca Cola'nın formülünü buldu.

1900 - Avusturyalı nörolog Sigmund Freud, ünlü kitabı Düşlerin Yorumu'nu yayınladı.

1911 - İtalyanlar, Derne'yi işgal etti.

1914 - Garrett Morgan, gaz maskesini icat etti ve patentini aldı.

1918 - Talat Paşa liderliğindeki İttihat ve Terakki Hükümeti istifa etti.

1921 - TBMM Hükümeti, Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan ile Kars Antlaşması'nı imzaladı ve Doğu Cephesi'nde Kurtuluş Savaşı sona erdi.

1923 - TBMM'de, Ankara'nın Hükûmet merkezi ve başkent olması kararlaştırıldı.

1935 - Türkiye'de faaliyet gösteren Mason Localarının Atatürk tarafından kapatılması.

1943 - II. Dünya Savaşı: İtalya'da Mussolini'yi devirip başa geçen yeni Hükümet taraf değiştirdi ve Müttefik Devletler'le ittifak oluşturarak Almanya'ya savaş ilân etti.

1944 - Letonya'nın günümüzdeki başkenti Riga Sovyetler Birliği kontrolüne geçti.

1946 - Fransa'da Dördüncü Cumhuriyet'in Anayasası kabul edildi.

1955 - Suna Kan, "Viotti Keman Yarışması"nda birinci oldu. Yarışma, ünlü İtalyan kemancı Giovanni Battista Viotti adına düzenlenmişti.

1968 - Avustralya'ya ilk Türk işçi kafilesi hareket etti.

1970 - Fiji Birleşmiş Milletler'e üye oldu.

1972 - Bir Uruguay askeri uçağı And dağlarında (Arjantin ve Şili sınırında) düştü. Sağ kalan 16 kişiye 23 Aralık'ta ulaşılarak kurtarıldı. Bkn: Uruguay Hava Kuvvetleri Uçuş 571

1972 - Sovyetler Birliği Hava yollarına ait Aeroflot tipi bir yolcu uçağı Moskova yakınlarında düştü; 176 kişi öldü.

1976 - Bolivya havayollarına ait bir kargo uçağı Santa Cruz'da (Bolivya) düştü; 97'si yerde ve çoğunluğu çocuk olmak üzere 100 kişi öldü.

1977 - Dört Filistinli, bir yolcu uçağını Somali'ye kaçırdı ve Kızıl Ordu Fraksiyonu mensubu 11 tutuklunun salıverilmesini istedi.

1983 - 12 Eylül Darbesi'den sonra oluşturulan Danışma Meclisi'nin görevi sona erdi.

1986 - Büyük Vatan Partisi kendini fesh etti.

1990 - 1975'ten beri devam etmekte olan Lübnan İç Savaşı sona erdi.

1991 - Eski Millî İstihbarat Teşkilatı müsteşarı emekli orgeneral Adnan Ersöz öldürüldü. Ersöz'ü Dev-Sol örgütü militanlarının öldürdüğü açıklandı.

1991 - Bulgaristan'da reel sosyalizm sonrası ilk parlamento seçimleri yapıldı.

1994 - Mali polis, Halil Bezmen'e ait trilyonlarca lira değerindeki antika, tarihi eser ve tabloyu, Amerika Birleşik Devletleri'ne kaçırılmak üzereyken ele geçirdi.

1995 - İngiliz fizikçi Joseph Rotblat ve içinde bulunduğu antinükleer grup, Nobel Barış Ödülü'nü aldı.

1995 - Prag'daki Dünya Güreş Şampiyonası'nda, 82 kiloda Hamza Yerlikaya Dünya şampiyonu oldu.

1996 - Radikal gazetesi yayın hayatına başladı.

1997 - Altın Koza Film Festivali sonuçlandı. Zeki Demirkubuz'un yönettiği Masumiyet, birinciliği aldı.

2002 - Sırbistan'da, Slobodan Milošević'in devrilmesinden sonra düzenlenen ilk Devlet Başkanlığı seçimi katılımın düşük olması nedeniyle geçersiz sayıldı.

2002 - Yeniçağ gazetesi yayın hayatına başladı.

2006 - Birleşmiş Milletler genel kurulu, Güney Kore Dış İşleri Bakanı Ban Ki-moon'u yeni BM Genel Sekreteri olarak resmen atadı. Moon görevi Kofi Annan'dan 1 Ocak 2007'de devraldı.

2006 - Nobel Barış Ödülü, Bangladeş'li Muhammed Yunus ve Grameen Bank arasında paylaştırıldı.

2010 - Şili'deki maden kazasında yer altında mahsur kalan 33 madenci 69 gün sonra sağ olarak kurtarıldı.

Yorumlar