Deniz Gezmiş aslen nerelidir, kimdir, neden idam edildi?

Deniz Gezmiş 6 Mayıs 1972 tarihinde Ankara'da Ulucanlar Cezaevi'nde arkadaşlarıyla birlikte idam edilmişti. İdamı nedeniyle Deniz Gezmiş sevenleri tarafından anılıyor. Peki Deniz Gezmiş aslen nerelidir, kaç yaşında öldü, neden idam edildi?

Deniz Gezmiş aslen nerelidir, kimdir, neden idam edildi?
24 Mayıs 2019 Cuma 03:30

Yakın tarihte idam edilen isimlerden biri olan Deniz Gezmiş, yarın doğum yıl dönümü olması vesilesiyle sevenleri tarafından anılıyor. Peki Deniz Gezmiş aslen nerelidir, neden idam edildi?

Deniz Gezmiş aslen Erzurumludur. 

Dedelerinin Rize'den Erzurum'a göçtüğü söylenir.

Ancak babasının nüfus kaydı Erzurum'ın Ilıca ilçesine kayıtlıdır. 

Deniz Gecmiş'in kendi nüfusu ise doğum yeri olan Ankara'da kayıtlıdır. Doğum Tarihi ise 28 Şubat 1947'dir.

Öğretmen anne ve babanın ortanca oğlu olan Deniz Gezmiş, 1972 yılında 25 yaşındayken Ankara'da Ulucanlar Cezaevi'nde idam edilmişti.

DENİZ GEZMİŞ NEDEN İDAM EDİLDİ?

Deniz Gezmiş, sol düşünceyle liseyi okuduğu Sivas'ta tanıştı. Daha sonra İstanbul'a gelerek daha 18 yaşındayken Türkiye İşçi Partisi ile tanıştı. Partinin İstanbul Üsküdar'daki teşkilatına takılmaya başladı.

Türkiye İşçi Partisi'ne gidip gelmeye başladığı yılın hemen ertesinde ilk gözaltısını yaşadı. 

7 Kasım 1966 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne giren Deniz Gezmiş, bir yıl sonra Türkiye Milli Talebe Federasyonu (TMTF) binasının yedd-i emine verilmesi sırasında çıkan olaylarda gözaltına alındı.

Aynı yıl öğrenciler tarafından düzenlenen Kıbrıs Mitingi sırasında çıkan olaylar nedeniyle gözaltına alındı.

Deniz Gezmiş ve arkadaşları iki yıl sonra 1968 yılında "Devrimci Hukukçular Örgütü" isimli bir dernek kurdu.

Aynı yıl 7 Mart'ta Fen Fakültesinde konuşan Devlet Bakanı Seyfi Öztürk'ü protesto eden öğrencilerle birlikte gözaltına alındı, bu kez tutuklandı, 2 Mayıs'a kadar tutuklu kaldı. 

30 Mayıs'ta 6. Filo'yu protesto ettiği yargılandığı davadan beraat etti.

Aynı yılın 12 Haziran'ında İstanbul Üniversitesi'nin işgal edilmesi eylemlerine önderlik etti. Eylemler öğrencilerin isteklerinin kabul edilmesiyle sonuçlanmıştı.

Aynı yılın Temmuz ayında İstanbul'a gelen 6. Filo'yu protesto etmek suçlamasıyla tutuklandı. İki ay sonra serbest bırakıldı. 

Ekim 1968'de TİP içinde yaşanan tartışmalardan sonra arkadaşları, Cihan Alptekin, Mustafa İlker Gürkan, Mustafa Lütfi Kıyıcı, Devran Seymen, Cevat Ercişli, M. Mehdi Beşpınar, Selahattin Okur, Saim Kurul ve Ömer Erim Süerkan’la birlikte Devrimci Öğrenci Birliği (DÖB)’ni kurdu. 

Bir ay sonra Samsun'dan Ankara'ya düzenlenen yürüşe katıldı. Yürüyüşün adı "Samsun'dan Ankara'ya Mustafa Kemal Yürüyüşü"ydü. 

Bir ay sonra Kasım 1968'de İstanbul'da ABD Büyükelçisi'ni protesto sırasında tutuklandı, bir ay sonra serbest bırakıldı.

27 Aralık 1968'de bir kez daha İstanbul Üniversitesi'ni işgal eden gruba önderlik etti. İşgalin nedeni bu kez, bir öğrencinin doktora tezinin kabul edilmemesi olmuştu.

Eylemlerden sonra tutuklandı. 22 Şubat 1969'da serbest bırakıldı. 

İstanbul Üniversitesi'nde karşıt görüşlü öğrencilerle girişilen olaylarda aktif rol aldığı için 19 Mart 1969'da yeniden tutuklandı. 

31 Mayıs 1969'da üçüncü kez İstanbul Üniversitesi'ni işgal eden gruba önderlik etti. Bu kez polis olaya müdahale etti. Ancak polise karşılık verilince Deniz Gezmiş yaralı olarak yakalandı. 

Bu olaylardan sonra hakkında tutuklama kararı çıkarılan Deniz Gezmiş, Türkiye'den kaçarak yurt dışına gitti. Filistin'e gittiği sonradan öğrenilen Deniz Gezmiş, Filistin'deki kamplarda silahlı eğitim gördü. 

28 Ağustos 1969 yılında, üniversiteyi işgal eylemleri nedeniyle 1966 yılında girdiği hukuk fakültesinden atıldı.

23 Eylül 1969 tarihinde İstanbul Ünivresitesi Hukuk Fakültesi'ne gizlice girdiği haberi alınan Deniz Gezmiş, polis tarafından düzenlenen baskınla burada yakalandı. Ancak iki ay sonra serbest bırakıldı. 

20 Aralık 1969 tarihinde bu kez sağcı bir öğrencinin öldürüldüğü olayda kullanılan silahın Deniz Gezmiş'e ait olduğu öğrenilince yeniden gözaltına alınarak tutuklandı. 18 Eylül 1970 tarihine kadar tutuklu kaldı.

Eylül 1970'te askere çağrıldı. Ancak gitmedi.

Aynı yıl Ankara'da Hüseyin İnan ve Sinan Cemgil ile birlikte THKO'yu kurdu.

11 Ocak 1971 tarihinde Ankara'da banka soygununa katıldı. Bu olaydan sonra hakkında  "Vur emri" ile arama kararı çıkarıldı. Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan'ın yakalanmasına yardım edenlere 15 bin lira ödül verileceği açıklandı.

15 Şubat 1971 yılında Amerikalı dört askerin kaçırılması eylemine katıldı.

9 Mart 1971 tarihinde Amerikalı askerler kurtarıldı.

Üç gün sonra 12 Mart Muhtırası verildi.

15 Mart 1971 tarihinde Sivas'a gitmek üzere Yusuf Aslan ile birlikte yola çıkan Deniz Gezmiş'in izini bulan polis operasyon düzenledi.

16 Mart 1971 tarihinde Sivas'ın Gemerek ilçesinde vatandaşın ihbarı üzerine yakalanarak gözaltına alındı.

16 Temmuz 1971 yargılaması başladı. 

THKO-1 Davasında Türkiye Cumhuriyet Kanunları 146. Maddesi'ni ihlal ettiği gerekçesiyle; 
 
9 ekim 1971 tarihinde Ankara 1. Nolu Askeri Mahkemesi tarafından idam cezasına çarptırıldı.

6 Mayıs 1972 tarihinde Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan ile birlikte Ankara'da Ulucanlar Cezaevinde idam edildi.

Kaynak: Son Haberler


İlgili Galeriler

Şimdi yorum yapabilirsiniz

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×