Ahmet Kekeç / Star

Paul Auster, yazdığı yetersiz senaryolar dahil, bütün kitaplarını okuduğum ve beğendiğim bir yazardır...

Unutulmaz “Yanılsamalar Kitabı” ve “Görünmeyen”i hemen zikretmeliyim burada... Bir gün ansızın çekip gitmenin, iz kaybettirmenin, uzlete çekilmenin, gözden kaybolmanın, “yeni başlangıçlar” kovalamanın edebiyatını yapıyor Auster.

Bunu çok iyi yapıyor üstelik.

Kahramanların ortak özelliği, yokluklarıyla ötekini (başkasını) cezalandıran “sinik” tipler olması...

Söylemesi ayıptır, Amerika’dan önce Türkiye’de yayımlanan “Kış Günlüğü”nü de tezgâha düşer düşmez alıp okumuş, bu değişik özyaşam öyküsünü nasıl karşılayacağımı bilememiştim.

Refikimiz Mehmet Yakup Yılmaz bu kitaptan çok ekmek yedi. Birkaç yazısına konu etti ve sitayişle gezindi satıraralarında...

Paul Auster, “Kış Günlüğü”nde, birçoğunu zaten bildiğimiz ve babası hakkında yazdığı kitapta da (“Yalnızlığın Keşfi”) karşımıza çıkan anı kırıntılarını, ikinci tekil şahıs ağzından yeniden kurgulayarak değişik bir otobiyografi çıkarmış...

Fransa maceralarını “Kırmızı Defter” ve “Cebidelik”te zaten okuyup ezberlemiştik.

Bilmediğimiz şey yok yani...

Fazladan, “kökenine” ilişkin bilgiler sunuyor.

İlk kitaplarında sinik bir alaycılıkla karşıladığı ve bir yergi olarak da okunabilecek kökenini (Yahudi kimliğini) yeniden keşfediyor. Siyasal olaylar konusunda daha defansif, daha ödeşmeci bir tutum içinde... Sürekli kimliğini merkeze alıyor ve olayları kimliğini merkeze alarak değerlendiriyor. Belki de yaşının getirdiği bir “öze dönüş”, bir “ricat hali”dir bu... Nitekim, sık sık 64 yaşında olduğunu, yolun sonuna geldiğini, dünyaya ilişkin hırslarını tükettiğini vurguluyor.

Başkasını bilmem ama bu tutumu şaşırttı beni.

Bir yandan da rahatsız etti...

Demek ki, Auster’ın politik tutum alışlarını, saf politik tercihler olarak görmemeliyiz; kimliğini keşfetmiş olmanın verdiği yeni “bilinçlilik haline” yormalıyız.

Şunu demek istiyorum:

İsrail ve Türkiye arasındaki gerilim “tarihsel bir kopuşla” neticelenmeseydi, daha önce “övücü” ve “sitayişkar” açıklamalarına tanık olduğumuz Paul Auster, (Orhan Pamuk’u çok sevdiğini, Türkiye’yi çok ileri ve çağdaş bulduğunu, kitaplarının bu ülkede okunuyor olmasının bir onur olduğunu söylüyordu), “Türkiye basın özgürlüğü konusunda Çin’le yarışıyor. Bu ülkeye gitmeyi düşünmüyorum” şeklinde bir açıklama yapar mıydı?

Hayır, elbette ortalığın sütliman olduğunu savunmuyorum.

Basın özgürlüğü konusunda ileri bir noktada bulunduğumuzu da söylemeye çalışmıyorum.

Nedim ve Ahmet meselesinin başımıza açacağı gaileleri bildiğim ve uyarıcı yazılar yazdığım için, bu konuda rahatım.

Demek ki “algı” böyle ve Paul Auster bu algıya göre konuşuyor.

Fakat, algı böyledir diye, söylenenleri sineye çekecek miyiz?

Birincisi, Türkiye hakkındaki bu zehir zemberek sözler, yolun sonunda kimliğini keşfetmiş bir yazardan geliyor.

İkincisi, bu sözler “ulusalcı” hassasiyeti terk etmemiş Hürriyet gazetesinde yayımlanıyor.

Hani, Türkiye faili meçhullerin, gözaltında kayıpların, sistematik işkencenin, acımasız sürek avlarının yürürlükte olduğu eski Türkiye olsaydı, Paul Auster’ın sözlerinde ve onu konuşturan “mevkute”de bir önyargı aramayacaktık.

Paul Auster’ın söyledikleri, en çok “Ergenekoncu faşist” barikatlarda olumlu karşılandı...

Röportajı yapan Hürriyet muhabiri, “Çok beğendiğiniz Orhan Pamuk Ergenekoncular tarafından ölümle tehdit ediliyordu. Benim gazetem de manşetleriyle onu hedef gösteriyordu” deseydi, biz de bu röportajı alıp bağrımıza basardık.

Şimdi sadece gülüyoruz.