Hasan Pulur / Milliyet

Niçin Cumhuriyet Savcısı?..   Özellikle resmi yazışmalarda ya “Cumhuriyet Savcısı” denir ya da “C. Savcısı”...

Pazar günü, merhum Mahmut Esat Bozkurt’tan söz ederken buna değindik, lakin yeteri kadar anlatamadığımız belli, soruyorlar:

“Niçin Cumhuriyet Savcısı?“

Bunun isim babası cumhuriyet tarihinin en köklü hukuk reformunu yapan Adalet Bakanı Mahmut Esat Bozkurt’tur.

* * *

Aynı soru Atatürk’ün de bulunduğu bir toplantıda Bozkurt’a sorulmuştur,

“Cumhuriyet Başbakanı, Cumhuriyet Bakanı, Cumhuriyet Müsteşarı, Cumhuriyet Valisi, Cumhuriyet Elçisi denilmiyor da, neden Cumhuriyet Savcısı deniliyor, bu imtiyaz neden?”

* * *

Atatürk, Mahmut Esat Bozkurt’a döner:

“Ne diyorsun?”

Bozkurt’un cevabı:

“Çünkü öyle zaman olur ki, cumhuriyeti korumak için başbakandan, bakandan, müsteşardan, validen, elçiden bile hesap sorabilir. İşte bunu soracak da Cumhuriyet Savcısı’dır.”

Atatürk gülümser, cevaptan memnundur, “Devam et Bozkurt!” der.

Savcıların unvanlarının “cumhuriyet” oluşu onlara özel bir sorumluluk yükler.

Savcı tarafsız olamaz...

“Cumhuriyet Savcısı” taraftır.

Onun görevi “cumhuriyet”i savunmaktır, elbette taraftır, cumhuriyetin tarafındadır.

Hangi cumhuriyetin?

Hangi cumhuriyet olduğu Anayasa’da yazılıdır.

* * *

Yargıtay eski Başsavcısı Vural Savaş bakın ne der:

“Tarafsız değilim, diye eleştiriliyorum. İrtica ve bölücü eylemler devam ederken, tarafsız davranacak bir başsavcı isteniyor. Bu önerileri şiddetle reddediyorum. Ben tarafım, laik ve demokratik cumhuriyetimizi savunan güçlerin safındayım, öyle kalacağım. Anayasa’nın bana yüklediği görevler de böyle davranmamı gerektirmektedir. Başka türlü davranan savcı görevini yapmıyor, hatta ona ihanet ediyor demektir.” (X)

* * *

Yazıya savcılara “cumhuriyet” unvanını veren Mahmut Esat Bozkurt ile başladık, onunla bitirelim.

Bakan’ın bindiği vapur Alanya’ya yanaşır, Bakan iner, hemen yetiştirirler:

“Efendim, hâkim sizi karşılamaya gelmedi!”

Umduklarını bulamazlar:

“O hâkimdir, biz ona gideriz.”

Yargıda reformu, bu düşünceyi taşıyanlar yapar.

———————

(x) Hukuk ile Aldatmak, Bilgi Yayınevi