Üç soruda Karabağ'da neler oluyor?

Ermenistan 7 yıl önce AGİT Minsk Grubu'nda alınan karara uymadığı için Karabağ'daki çatışmalar yeniden alevlendi. Alınan karar gereği, Ermenistan Karabağ dışındaki 7 bölgeden çekilecekti

Üç soruda Karabağ'da neler oluyor?
05 Nisan 2016 Salı 11:01

Azerbaycan ile Ermenistan arasında Dağlık Karabağ’da çatışmaların yeniden alevlenmesi bölgede kaygı yarattı. Başta Rusya ve AB olmak üzere bölge ülkelerinin çabalarına karşı ateşkes sağlanamadı. Ermenistan işgali altındaki Karabağ’da çatışmaların neden şimdi alevlendiği merak edilen bir soru.

Hürriyet'ten Nerdun Hacıoğlu'na göre Ermenistan’ın Karabağ dışındaki 7 Azerbaycan rayonundaki askerlerini kayıtsız şartsız çekmesini, sonrasında Karabağ’ın statüsünün görüşülmesini öngören 2008’deki AGİT Minsk Grubu’nun planını reddetmesi bugünkü çatışmalara zemin hazırladı.

Savaş aniden mi patlak verdi?

Hayır. Bölgenin uzun ve sorunlu bir tarihi var. Azeriler ve Ermeniler, Rus Çarlığı’nın devrildiği 1917’yi izleyen yıllarda bağımsızlık ilan etti. 1922’de ise SSCB’nin cumhuriyetleri arasında yer aldı. Çatışmaların yaşandığı Dağlık-Karabağ Özerk Yönetim Bölgesi, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin sınırları içinde yer aldı. On yıllar boyunca sorun askıda kaldı.

Yaklaşık yüzyıl boyunca bölge sakin miydi?

Bölgede protestolar her zaman var oldu. Ancak 1988’de Karabağ’daki yetkililer Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ne bağlanmak istedi. Dağlık Karabağ Ermenileri, Ermenistan’a bağlanmak için referandum yaptı. Bu dönemde bölgedeki Azeri nüfus hızla azalmıştı, geri kalanlar ise referandumu boykot etti. Gösteriler ve etnik çatışmalar 1991’de Karabağ’ın bağımsızlık ilan etmesinden sonra tırmandı ve savaşa dönüştü. Rusya’nın arabuluculuğuyla 1994’te ateşkes ilan edildi. Savaş döneminde iki taraftan toplam 30 bin kişi hayatını kaybetti. Fakat bu arada Ermeni ayrılıkçılar Dağlık Karabağ ile 7 Azeri rayonunda kontrolü ele geçirdi.

Mevcut durum nedir?

Kırılgan. Avrupa Güvenli ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Minsk Grubu ABD, Rusya ve Fransa elçiliklerinin de katılımıyla 1994’te oluşturulmuştu. Geçtiğimiz 22 yıl zarfında 5 plan hazırlandı. Son AGİT Minsk Grubu planı, Ermenistan’ın kayıtsız şartsız Karabağ dışındaki 7 Azerbaycan rayonundaki askerlerini çekmesini öngörüyordu. Karabağ’ın statüsünün ise bu süreç tamamlandıktan sonra belirlenmesini öneriyordu. Son planı Ermenistan kabul etmeyerek “Karabağ’nın statüsüyle Azerbaycan illerinden geri çekilmemiz tek paket halinde kararlaştırılmalı” demişti. 2008’deki bu son girişimin ardından yapılan uzlaşı görüşmeleri hiçbir sonuç vermedi. 2012’de diplomasinin sonuç vermediğini gören iktidardaki Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ilk defa, “Diplomasi fayda etmiyor ise güç kullanarak topraklarımızı geri alırız” açıklamasını yapmış, Ermenistan tarafı Azerbaycan’ın bu sözlerini ciddiye almadığını söylemekle yetinmişti. Son çatışmalar ise Dağlık Karabağ Ermenilerinin Azeri yerleşimlerini vurduğu, Ermenilerin de bir Azeri helikopteri düşürdüğü iddialarıyla başladı. İki taraf da ateşkesin ihlal edilmesinde karşı tarafı suçluyor.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×