Suriyeli muhalifler, Cenevre'de yaklaşık bir ay sonra başlaması hedeflenen üçüncü tur görüşmelerden önce Halep'in düşmesinden ya da abluka altındaki kentte büyük insani kriz yaşanmasından endişe ediyor
Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Staffan de
Mistura'nın Cenevre'deki Suriye görüşmelerinin yeni turu için
ağustos ayının sonunu işaret etmesi muhaliflerin Halep konusundaki
endişelerini artırdı.
Üçüncü tur görüşmeler için yaklaşık bir ay sonrasının
belirlenmesini sorgulayan bazı muhalifler, rejim güçlerinin abluka
altındaki Halep'i görüşmeler başlamadan ele geçirmesinden endişe
ediyor. Bazıları ise bu sürede Halep düşmese bile kuşatmanın
uzaması halinde yaşanacak insani krize dikkati çekiyor.
Cenevre görüşmelerinde muhalifleri temsil eden heyette yer alan
Muhammed el-Abud, yeni tur için hedeflenen tarihin Suriye rejimi
ile Rusya'nın iç savaşın başlamasından bu yana muhaliflerin
denetiminde bulunan Halep'in doğusunu ele geçirme planlarıyla
paralel olduğunu söyledi.
Abud, de Mistura'yı taraflı olmakla itham etmediğini ancak son
açıklamalarının Suriye rejimi ve Rusya'nın taleplerine uygun
olduğunu savunarak, "Bu sürenin, teknik ve lojistik konuların
tamamlanması için mi, yoksa rejim güçlerine Halep'in tamamını ele
geçirme amacıyla mı tanındığı önümüzdeki ayın sonunda anlaşılacak."
dedi.
"Halep son sınav olacak"
Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) Fransa
Büyükelçisi Munzir Mahus ise üçüncü tur için hedeflenen tarihten
ziyade ablukayla ilgili kaygılarını dile getirdi.
Rejimin işlerin kendi istediği gibi yürümesi için bölge halkını
açlık ve hastalıkla tehdit ettiğini vurgulayan Mahus, "Halep,
İkinci Dünya Savaşı'nda iki yıl boyunca devam eden, açlık ve
hastalıktan ölenlerin cesetlerinin sokaklarda görüldüğü Leningrad
kuşatmasına dönüşmemeli." uyarısında bulundu.
BM Güvenlik Konseyi (BMGK) İnsani İşler Koordinatörü'nün Halep'te
bağlayıcılığı olan en az iki günlük acil insani ateşkes çağrısını
hatırlatan Mahus, ateşkesin sağlanmamasının, muhaliflerin sadece
yeni tur görüşmelerinde değilgenel politik süreçte de belirleyici
bir tutum takınmasına neden olacağını aktardı.
Suriyeli muhalif Mahus, yeni turun muhtemel tarihi konusunda de
Mistura'nın tarafsızlığından şüphe etmediğini belirterek şunları
söyledi:
"De Mistura'nın şahsına ait bir sorun yok. BMGK, Halep'e insani
yardım malzemelerin sevkıyatına izin veren bir karar çıkarmalı.
Ayrıca ateşkese saygı duyulmalı, rejim hapishanelerinde sayıları
yarım milyonu geçen tutuklular serbest bırakılmalı. Hapishanelerde
tutulanlara, insan değilmiş gibi muamele ediliyor ve kimse onlarla
ilgilenmiyor."
Önceki Cenevre görüşmelerinde muhaliflerin katılımını askıya
almasına yol açan faktörlerin değişmediğinin altını çizen Mahus,
"Top şu anda BM ve Suriye'nin Dostları Grubu'nun sahasında. Halep
son sınav olacak." dedi.
Siyasi çözüm çabaları
Siyasi ve askeri analist İbrahim el-Cebbari de uluslararası
kurumların siyasi çözüm çabalarını artırması gerektiğini
belirtti.
Rejimin Halep'i kuşatması veya ele geçirmesi ihtimalinin muhalifler
tarafından askeri bir zafer olarak addedilmediğini, sadece vur-kaç
savaşları olarak nitelendirilebileceğini savunan Cebbari, "Önemli
olan, Suriye'nin Dostları Grubu, BM ve konuyla ilgili kurumların
krize yönelik çözümü, rejim güçleri ile Rusya'nın yaptığı gibi
şartlarını dikte eden güç temelli değil de siyasi temeller üzerine
inşa etmesidir. Bu, söz konusu kurumların ciddiyetini ölçen gerçek
bir sınav ve muhaliflerin kırmızı çizgisidir." ifadelerini
kullandı.
Cebbari ayrıca, Cenevre'deki yeni tura kadar rejim güçlerinin
Halep'in doğu bölgesini ele geçirmesinin çok zor olduğunu kaydetti.
"Kastillo çatışmalarında rejim güçleri, birkaç aydan fazla süren
çabalarının sonunda en fazla bir kilometrekarelik bir alanı ele
geçirdi ve bu bölgede neredeyse kimse yaşamıyordu." diyen Cebbari,
300 binden fazla kişinin yaşadığı daha geniş bir alanı içeren
Halep'in doğusundaki durumun daha farklı olacağını vurguladı.
Bunun yanı sıra söz konusu bölgede yaklaşık dört yıldır rejimin
hakimiyetine izin vermeyen güçlü silahlı grupların bulunduğuna
işaret eden Cebbari, ayrıca Rus uçaklarının desteği olmadan rejim
güçlerinin sahada bir metre bile ilerleyemeyeceğini dile getirdi.
Siyasi ve askeri analist Cebbari sözlerini şöyle noktaladı:
"Moskova yönetiminin rejimin Halep'in doğusunda ilerlemesini
desteklemeyeceğini düşünüyorum. Ancak uluslararası düzen Beşşar
Esed'in kalması ve muhaliflerle bu bağlamda bir uzlaşı arama
çalışmalarına girilmesi durumunda Halep'in sonu Humus gibi
olabilir. Humus kenti aylarca süren ablukanın ardından rejim
güçlerinin denetimi altına girmişti."
BM Suriye Özel Temsilcisi de Mistura, birkaç gün önce yaptığı
açıklamada, Suriye görüşmelerinin üçüncü turunu ağustos ayının
sonuna doğru düzenlemeyi hedeflediklerini ifade etmişti.
Bu site deneyimlerinizi kişiselleştirmek amacıyla KVKK ve GDPR uyarınca çerez(cookie) kullanmaktadır. Bu konu hakkında detaylı bilgi almak için tıklayın. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz.
Yorumlar