BTK'dan 'sansür'e açıklama

"22 Ağustos internetin sonunu mu getirecek" tartışmasına Bilgi Teknolojileri ve İletişim kurum'ndan "hayır" yanıtı geldi. Kurum Başkanı Tayfun Acarer, "İsteyen kullanıcı istediği siteye girmeye devam edebilir, ceza verilmeyecek" dedi. Birçok siteyi filtrelediği gerekçesiyle tepki çeken "Güvenli İnternet Profili" için de isteğe bağlı olacağının altı çizildi. Yetkililer Ekşisözlük'e yönelik bir engelleme ya da yasak olmadığını da belirtti.


Acarer, BTK Bünyesindeki Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı İnternet Daire Başkanı Osman Nihat Şen ile kurumun merkez binasında basın toplantısı düzenledi.

Ağustos ayında uygulamaya konulanacak Güvenli İnternet Hizmeti'ne ilişkin basın yayın organlarında çeşitli eleştiri ve yorumların yer aldığını anımsatan Acarer, bunların haksız yere yapıldığını söyledi.

Güvenli İnternet Hizmeti'nin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunu şubat ayında aldığı bir kararla hayata geçirildiğini anlatan Acarer, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Şu anki internet yapısını standart profil diye tanımlarsak Güvenli İnternet Profili mevcut yapıya getirilen bir ilavedir. Uzunca zamandır değişik kullanıcılardan gelen talep üzerine bu düzenleme ortaya çıktı. İnternet servis sağlayıcılarla yapılan görüşmeler neticesinde bu düzenlemeyi yaptık. Şu anda kullandığı sistemi isteyen abone kullanmaya devam eder, isteyen abone de güvenli internet profiline geçer.

Şu andaki konumunda kalmak isteyenlerin herhangi bir şey yapmaları gerekmiyor. Bir abone Güvenli İnternet Profilini kullanmak istiyorsa o zaman o kullanıcı işlem yapacak. Güvenli İnternet Profilini seçen 'çocuk, aile ve yurt içi' profillerinden birini tercih edecek, herhangi birini işaretlemeyen aile profilini seçmiş sayılacak."

"Filtre tüketici lehine"

Güvenli İnternet uygulaması konusunda basın yayın organlarında yer alan eleştirileri anlamakta güçlük çektiğini ifade eden Acarer, bu hizmetin tüketici lehine olduğunu söyledi.

"Buradaki konu herhangi bir kısıtlama, filtreleme değildir" diyen Acarer, isteyen abonelerin bu hizmetten yararlanacağını kaydetti.

BTK'nın daha önce de tüketiciler için çalışmaları yaptığını belirten Acarer, cep telefonlarının kayıt altına alınması, numara taşınabilirliği gibi faaliyetlerde olduğu gibi internetin güvenli kullanımına yönelik düzenlemenin de abone haklarının korunması için yürürlüğe konulduğunu ifade etti.

Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Acarer, bir soru üzerine, şu andaki internet kullanıcılarının tümünün standart profilde yer aldığını söyledi.

Acarer, "Şu andaki kullanıcılar hiçbir yere başvurmazsa böyle devam edecek. 22 Ağustos'tan sonra da aynen devam edecek" diye konuştu.

Uygulamada en dar profilin "Çocuk" olduğunu, bunu "Aile" ve "Yurt İçi" profillerinin izlediğini anlatan Acarer, özellikle engellenen sitelerin yüzde 40'ını oluşturan çocuk pornosu içeriklerinin yurt dışı sitelerden kaynaklandığını, "Yurt İçi" profilinde bu tür içeriklerin yer almayacağını bildirdi.

"Var olan filtrelemeler iyi çalışmıyor"

Acarer, Güvenli İnternet Hizmeti için servis sağlayıcılara 22 Ağustos'a kadar süre tanındığını hatırlatarak, yeni abonelerin de bu hizmetten yararlanmak istememeleri halinde "Standart" profilde yer alacaklarını söyledi.

Başka bir gazetecinin "Filtreleme zaten kullanılıyor? Neden bu sistem devreye konuluyor?" sorusu üzerine Acarer, "Filtreleme çok iyi çalışmadı. Bize gelen şikayetler filtrelemenin çalışmadığı yönünde" dedi.

Acarer, "Standart abonelerin olağan şüpheli haline geleceği ve BTK bünyesindeki veri tabanında izleneceği" yönündeki görüşü değerlendirirken, "BTK'da böyle bir veri tabanı yok. Türkiye'de 9,5 milyona yakın internet abonesi, 40 milyon internet kullanıcısı var. Bizim bunları veri tabanında izlemek gibi bir görevimiz yok. Bu işi nasıl yaparız? Böyle bir veri tabanını, trafiği nasıl kontrol edebiliriz?" ifadelerini kullandı.

TİB'in de telefon dinlemesi yapmadığını yıllardır anlatmaya çalıştıklarını belirten Acarer, "Bir takım senaryolar üretiliyor, tıpkı telefon dinlemelerinde olduğu gibi" dedi.

Güvenli İnternet Hizmetinde profiller arasında geçişte herhangi bir fiyat farkı olup olmayacağı şeklindeki soruya da Acarer, internet hizmeti fiyatlarının BTK tarafından belirlendiğini ancak bu profiller arası geçiş için hiçbir ücret alınmayacağını kaydetti.

"Avustralya, Türkiye'yi örnek aldı"

İnternet Daire Başkanı Şen ise Türkiye'de 2 bine yakın servis sağlayıcı bulunduğunu ve 3,5 yıldır bunlarla iletişim halinde olduklarını anlattı. İnternet içeriğinin düzenlenmesinin kanuni görevleri olduğunu anımsatan Şen, şunları kaydetti:

"Bu kapsamda şikayet edilen içeriklerle ilgili bugüne kadar 70 bin bildirim maili gönderdik. Bunların 62 bininde sorun bulunarak içerik ilgili siteden çıkarıldı. Bazı günler gönderdiğimiz mail sayısı bini, geçen hafta ise 10 bini buldu. Bize gelen şikayet üzerine ilgili servis sağlayıcıya mail gönderiyoruz. Onlardan şikayete konu olan içeriği incelemelerini istiyoruz. Aynı anda biz de inceleme yapıyoruz. Eğer içeriğin çıkarılması gerekiyorsa çıkarılıyor, yoksa kalıyor. Bu bir tür öz denetim işlemi. Yoksa yasaklama, sansürleme, 'bu kelimeler bir daha kullanılmayacak' diye bir şey yok."

Güvenli İnternet Hizmeti ile alan adları ve anahtar kelimelerin hiçbir ilişkisinin bulunmadığını da vurgulayan Şen, "70 bin mailden neden sadece 10 tanesini konuşuyoruz. Neden 69 bin 990'ı gündeme gelmedi? Yer sağlayıcıların çoğu bu hizmet için bize teşekkür ediyor. İncelemeleri için şikayete konu olan içeriği kendilerine bildiriyoruz sadece" diye konuştu.

Şen, Güvenli İnternet Hizmeti konusunda karar almadan önce ülkelerle görüşmeler yaptıklarını, Avustralya'da 110 milyar dolar maliyetle sunulan filtreleme uygulaması etkin çalışmadığı için, bu ülkenin Türkiye'nin Ağustosta uygulamaya sokacağı bu sistemi örnek aldığını belirtti.

"Filtrelemenin aşılması ve engellenen sitelere erişilmesi durumunda bir ceza uygulanacak mı?" şeklindeki soruya Şen, "Filtrelemenin aşılması halinde herhangi bir cezai işlem yapılmasına ilişkin karar yok" yanıtını verdi.

"Ekşisözlük'e daha önce de mail gönderdik"

"Ekşisözlük" internet sitesine ilişkin iddiaların hatırlatılması üzerine Şen, şunları söyledi:

"Şikayetleri incelemeleri için yer sağlayıcılara mail gönderiyoruz. Bu sayede biz ve onlar aynı anda inceleme yapıyoruz. 21 Nisan'da Ekşisözlük'e de mail gönderdik. 10 civarında site ile Ekşisözlük'te ilgili içeriklerde sorun olmadığını kısa bir sürede, 2 saat içerisinde belirleyip tekrar mail attık ve 'listede şunları yok sayabilirsiniz' dedik. Bu, şu ana kadar binlerce defa yaptığımız bir işlem. Ekşisözlük'e daha önce de bu tür mailler gönderdik."

CEVAPLANMAYAN SORULAR

1- Madde 5'e göre filtrelenecek alan adları, IP'ler ve portlar Kurum (BTK) ve işletmeciler (internet servis sağlayıcılar) arasındaki güvenli veri hatlarıyla paylaşılacak. Yani BTK filtrelenecek site, IP ve portları belirleyip bunları servis sağlayıcılara iletecek. Peki BTK engelleyeceği bu siteleri neye göre belirleyecek. BTK'nın keyfi seçim yapıp yapmadığını kim denetleyecek?

2- Madde 6'da da aynı durum söz konusu. Madde'de "Profil ve uygulamalarla ilgili alan adı, IP adresi, port numaraları ve/veya web proxy listelerle birlikte işletmecilere Kurum tarafından sunulur"deniliyor. Peki Kurum içeriği neye göre belirliyor, kime göre belirliyor, keyfi karar alınmasının önünde neden engel yok?

3- Aynı maddede güvenli internet hizmeti almayı tercih etmeyen kullanıcı standart profil üzerinden hizmet alır deniliyor. Aynı zamanda standart profil için ise "Kullanıcının erişebileceği internet site ve uygulamalarına ait bir sınırlamanın olmadığı, mevcut mevzuat kapsamında internete erişimin sağlandığı profili" tanımı yapılıyor.

Mevcut mevzuat kapsamında internete erişim sağlandığı profille örneğin YouTube vs. gibi sitelere erişim engellendiğinde normalde kullanıcılar bu siteye erişemiyor. Ancak kullanıcı bu durumu DNS kullanarak aşabiliyor ve bu sitelere ulaşabiliyordu. Nitekim Başbakan Erdoğan, YouTube'a erişim engellendiğinde "Ben giriyorum, siz de girin" diyerek DNS yöntemini meşru kılmıştı.

Ancak bu esasların yürürlüğe girmesiyle Servis Sağlayıcılara "filtrelerin" aşılmasını engelleme zorunluluğu getiriliyor. Yani eğer kullanıcı bu filtreleri aşarak o sitelere girerse bundan servis sağlayıcı sorumlu tutulacak ve hakkında 25574 sayılı Resim Gazete'de yayımlanan Telekomünikasyon Kurumu tarafından işletmecilere uygulanacak idari para cezaları ve diğer müeyyide ve tedbirler hakkında yönetmelik hükümleri uygulanacak.

Nitekim Madde 11'de İşletmecilerin, filtreleme işlemini etkisiz kılmak için uygulanan filtre aşma yöntemlerinin engellenmesi amacıyla çalışma yapmak ve söz konusu çalışmanın sonuçlarını periyodik olarak Kuruma iletmekle yükümlü olduğu bilgisine yer veriliyor. Yani işletmeler filtreyi aşmaya çalışanları engellemekle yükümlü ve eğer bunu yapmazlarsa para cezası ya da diğer müeyyidelerle karşılaşacak.

Ayrıca Madde 11'in ikinci bendinde filtre aşma yöntemlerinin engellenmesi için gerek görülmesi halinde Kurum tarafından düzenleme yapılabiliceği belirterek, BTK'nın kendi kendine bu sitelere erişimi engellemek için önlemler alabilmesinin önü de açık tutuluyor.